ԱՐՄԵՆ ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ. Սոցիոլոգիայից արտագաղթ` շոու-բիզնես

Հաճախ հեռուստատեսային "դեմքերի" մասին դատելիս, նրանց բազային մասնագիտությանը վերջին պլանում ենք անդրադառնում: Այնինչ, շատ դեպքերում հենց մասնագիտական որակներն են օգնում նրանց հասնել նշանակալի հաջողությունների: Արմեն Վարդանյանի հետ ԲԱՐՈՄԵՏՐԻ երկխոսությունը շոշափում էր նաև այս խնդիրը:

Ձեզ բոլորը գիտեն հեռուստատեսային "դեմք", բայց շատ քչերն են ճանաչում որպես սոցիոլոգ, կոնֆլիկտաբան: Շատ եք հեռացել Ձեր մասնագիտությունից.

Ասում են սոցիոլոգները հասարակության բժիշկներն են, գուցե ասում են մեզ ոգևորելու համար, բայց դրա մեջ ճշմարտության հատիկ, կարծես, կա: Սոցիոլոգիան շատ լայն գիտություն է, այն ուսումնասիրում է ամեն ինչ` սկսած մարդկանց միջանձնային հարաբերություններից, ընտանիքի դերից մինչև ավելի գլոբալ խնդիրներ: Գիտեք, հիմա շատ մեծ երանությամբ եմ հիշում, որ Համալսարանում կոնֆլիկտոլոգիայի ամբիոնը ստեղծվեց և ձևավորվեց նաև իմ շատ համեստ ջանքերով: Մինչև Ազգային բանակ զորակոչվելն այնտեղ աշխատել եմ:

Որքանով են համատեղելի, հեռուստահաղորդավարի աշխատանքն ու Ձեր մյուս երկու մասնագիտությունները:

Յուրաքանչյուր հաղորդավար, պրոդյուսեր, սցենարիստ որևէ պրոյեկտ սկսելուց առաջ` ինչպես սոցիոլոգը, ունենում է հիպոթեզ, այսինքն  նախապես ուսումնասիրում է. ինչը` ինչպես պետք է լինի, ինչ կարծիքներ կան տվյալ թեմայի կամ իրադարձության շուրջ: Համատեղելի է հենց այնքանով, որ հնարավորություն է տալիս հստակ իմանալ, թե ինչ է հարկավոր անել, որպեսզի համապատասխան ռեյտինգ ապահովես, բայց նաև դրա մեջ չկորցնես քո "եսը": Ես իմ հաղորդումներում, եթե ասեմ ներկայացուցչական հարցումներ եմ անցկացրել` կստեմ, բայց որոշ շրջանակներում հենվելով այլոց կարծիքների վրա կարողացել եմ հասկանալ՝ ինչ են մարդիկ մտածում, և առհասարակ, ինչ է անհրաժեշտ:

Մի առիթով Լյուդմիլա Հարությունյանը բնորոշելով մեր հասարակությանը, կարճ տվեց նրա վիճակի նկարագրությունը` "մեր հասարակությունը հիվանդ է": Դուք համամի՞տ եք այս բնորոշմանը, եթե այո ապա ինչ հիվանդություն է դա և որպես սոցիոլոգ` հասարակության բժիշկ ինչ դեղատոմսեր կառաջարկեիք:

Ես չգիտեմ առողջ հասարակություն եղել է, թե ոչ, նույնիսկ Պլատոնի առաջարկած տարբերակներում էլ միշտ չէ, որ այդպես է եղել: Առողջ հասարակություն ընդհանրապես չի կարող լինել, եթե մեր ժամանակաշրջանը դիտարկենք, խնդիրներ կան ամենուր: Նույն ԱՄՆ-ում, կամ Նորվեգիայում, որոնք անհամեմատ ավելի զարգացած երկրներ են, տարբեր ահաբեկչություններ են լինում, մարդկանց ճակատագրեր են խեղվում: Հիվանդությունները շատ են, անձամբ ես ինձ համար, որպես դեղատոմս ընտրել են Հայաստանում ապրելը: Աշխատում եմ անտարբեր չլինել, անտարբերությունը սարսափելի մի երևույթ է և՛ մի հասարակության մեջ, որտեղ ամեն ինչ կարգին է, և՛ այնտեղ, որտեղ տրամագծորեն հակառակ վիճակն է:

Հիմա կոնֆլիկտն ավելի շատ հասարակություն-իշխանություն հարթության վրա է, թե՞ բուն հասարակության ներսում:

Հասարակության և իշխանության միջև կոնֆլիկտ միշտ էլ կա, և լինելու է: Դա պայմանավորված է տարբեր պատճառներով` սկսած հասարակ սոցիալական կեցությունից մինչ ավելի գլոբալ հարցեր: Սա, սակայն ամենևին չի նշանակում, որ մենք  խնդիրներ չունենք ինքներս` մեր մեջ: Մեր՝ հայերիս մեջ կա խնդիր` շատ ենք անհատականացված: Տարբեր հարցերում մեր անհատական կարծիքն ունենալը պարտադիր պայման է մեզ համար: Այն հզոր զենք է, մեր անհատականության անբաժանելի մասը: Մեր հասարակության մեջ նաև ինչ-որ բանի նկատմամբ պատասխանատվություն ունենալու խնդիր կա: Մենք բոլորս ամեն ինչ գիտենք, ամեն ինչ կարող ենք, բայց միաժամանակ` ոչ մի խնդիր չի լուծվում կամ լուծվում է այնքանով, որքանով: Մի տեսակ "կիսատպռատիզմ" կա ամենուր:

 

Մեր հասարակության մեջ ի՞նչ տեղ է զբաղեցնում մարդը, արդյոք կարող ենք ասել, որ մարդակենտրոն հասարակություն ունենք, թե՞ Հոբսյան "մարդը` մարդուն գայլ" մոդելն է աշխատում.

 Էսպես, միանգամից այս հարցին պատասխանելը հեշտ չէ: Նախ, ինչ ասել է մարդակենտրոն հասարակություն. ես հասկանում են այսպես` հասարակություն, որտեղ գործում են հանուն մարդու սկզբունքներ, նորմեր, որտեղ մարդը բարձրագույն արժեք է և ոչինչ չի խոչընդոտում նրա ինքնաիրացմանն ու առաջընթացին: Այս տեսանկյունից, մեր հասարակությունն որոշակի խնդիրներ, այնուամենայնիվ ունի: Բայց մյուս կողմից այնքան էլ տեղին չէ Ձեր նշած Հոբսյան բանաձևի պրոյեկտումը մեր հասարակության վրա: Կարծում եմ մենք մի քիչ վեր ենք կանգնած դրանից, թեպետ այդ "գայլային" դրսևորումներն էլ քիչ չեն…

Ի՞նչ եք կարծում Հայաստանը ստեղծագործող մարդու համար բարենպաստ երկիր է

Անկախ նրանից գրող ես, նկարիչ, թե այլ մասնագիտության տեր, շրջելով մեր երկրով`  կարող ես անսպառ էմոցիաներ ստանալ: Յուրաքանչյուր միտք մինչև միտք դառնալը, առաջին հերթին էմոցիա է... Հայաստանն ուղղակի հրաշք է և եթե դու կույր չես, առաջին հերթին հոգով հաստատ կնկատես դա:

Թեպետ, դուք այն տարիքում չէք, որ այս հարցը Ձեզ համար ակտուալ լինի, բայցևայնպես` ինչ խնդիրների լուծումներն են դեռ մնում անիրագործելի.

Խնդիրներն այնքան ակնհայտ են, որ մատնանշելով դրանք որևէ հայտնագործություն արած չեմ լինի: Դրանք և սոցիալական բնույթի խնդիրներ, որոնք ճիշտ է կարճաժամկետ հեռանկարի խնդիրներ են, բայցևայնպես շատ են զբաղեցնում քեզ: Իսկ ամենացավալին, որը բոլորիս է մտահոգում` արտագաղթն է: Երեկ սահմանամերձ գյուղերից մեկում էի: Ամենատխուր բանը, որ բացահայտեցի դա այն էր, որ գյուղի դպրոցի ավարտական դասարանում ընդամենը մեկ աշակերտի համար է Վերջին զանգը ղողանջելու: Այսքանից հետո դժվար թե կարողանամ կոնկրետ պատասխանել Ձեր հարցին:  Իսկ խնդիրների լուծումները օր առաջ պետք է տրվեն:  Քննադատելուց հեշտ գործ չկա, պետք է գործել:

Դուք սոցիոլոգ եք, ԲԱՐՈՄԵՏՐՆ էլ շատ սերտ առնչություն ունի սոցիոլոգիայի հետ: Վերջում այսպիսի հարց՝ 1-5 բալանոց սանդղակով գնահատեք խնդրեմ. Ձեր բավարարվածությունը կյանքից, հասարակական դիրքից և 2-3 տարի հեռանկարով Ձեր սպասելիքները: (նշենք, որ 1-ը` նվազագուն շեմն է, իսկ 5-ը` առավելագույն)

Եթե հիմա բավարարվածությունը գնահատեմ հինգ, սխալ կլինի, որովհետև հինգը կլինի կատարյալ, իսկ մարդը կատարյալ լինել չի կարող, համեստություն կանեմ և կասեմ չորս: Հասարակական դիրքից գոհ եմ և կրկին` չորս կգնահատեմ, իսկ սպասելիքների արդարացումը կգնահատեմ երեք, իսկ թե ինչո՞ւ չեմ մեկնաբանի, որ խորհրդավորությունը չկորի:

 

ԲԱՐՈՄԵՏՐ

14:00 Օգոստոս 27, 2015

Ամենաընթերցված նյութեր